Tegelijk zzp’er zijn en in loondienst: zo werkt het in de praktijk

zzp en in loondienst

Naast je vaste baan werken als zelfstandige kan op twee manieren: als gestructureerde nevenactiviteit waarmee je bewust extra inkomen opbouwt, of als proeftuin voor een latere overstap naar volledig zelfstandig ondernemerschap. In beide gevallen gelden dezelfde regels, en die zijn minder ingewikkeld dan ze op het eerste gezicht lijken.

Wat je werkgever hierover te zeggen heeft

Controleer je arbeidsovereenkomst voordat je ook maar één factuur verstuurt. Veel contracten bevatten een nevenwerkzaamhedenbeding, dat je verplicht toestemming te vragen of bijklussen simpelweg verbiedt. Overtreding kan leiden tot ontslag op staande voet, ook als je zzp-werk niets met je functie te maken heeft.

Staat er niets in je contract, dan ben je in principe vrij. De werkgever mag wel bezwaar maken als jouw zelfstandige activiteiten zijn belangen schaden, bijvoorbeeld omdat je voor concurrenten werkt. Transparantie loont hier: een kort gesprek voorkomt problemen achteraf.

Houd bij de beoordeling rekening met het volgende:

  • Een goedkeuringsplicht betekent dat je schriftelijk toestemming moet vragen en bewaren
  • Een verbod is absoluut, tenzij je werkgever bereid is een uitzondering te maken
  • Geen beding in het contract betekent niet dat alles automatisch is toegestaan

Een eenmanszaak inschrijven naast loondienst

Inschrijven bij de Kamer van Koophandel kost eenmalig € 75 en is de eerste stap. Een eenmanszaak is de meest logische keuze: weinig administratie, geen minimumkapitaal, en je kunt er op elk moment mee stoppen. De inschrijving zelf duurt meestal minder dan een uur via het KVK-portaal.

Na de inschrijving koppelt de Belastingdienst automatisch een btw-nummer aan je onderneming. Je hoeft dat nummer niet te gebruiken zolang je kiest voor de kleineondernemersregeling. Via de KOR hoef je geen btw te berekenen over je facturen en geen btw-aangifte te doen, zolang je omzet onder de € 20.000 per jaar blijft. Je meldt je eenmalig aan bij de Belastingdienst om van die regeling gebruik te maken.

Een bv oprichten is pas interessant vanaf een winst van ruwweg € 100.000 per jaar. Daar zit je als starter naast loondienst zelden aan, dus hou het simpel.

Belasting betalen over twee inkomstenbronnen

Loon uit loondienst en winst uit onderneming worden allebei belast in box 1. Ze worden bij elkaar opgeteld, wat betekent dat je over je zzp-winst al snel in het hogere tarief van 49,5% terechtkomt als je dienstverbandinkomen boven de € 75.518 ligt. Dat is een punt waarmee veel mensen geen rekening houden.

Bij Leidinggevers.nl zien we dat dit een van de meest onderschatte kostenposten is bij mensen die net starten als zelfstandige naast hun baan. Een bruto omzet van € 10.000 levert na aftrek van kosten en belasting soms minder dan € 5.000 netto op.

De Belastingdienst heft geen voorheffing op je zzp-inkomen. Je betaalt het verschil pas bij de aangifte inkomstenbelasting. Om onaangename verrassingen te vermijden:

  1. Houd 40 tot 50% van elke factuur apart op een zakelijke spaarrekening
  2. Doe elk jaar vóór 1 mei aangifte inkomstenbelasting
  3. Vraag een voorlopige aanslag aan als je structureel meer dan € 2.000 belasting bijbetaalt, om een boete te voorkomen

Zelfstandigenaftrek en andere fiscale voordelen

De zelfstandigenaftrek verlaagt je belastbare winst met € 3.750 in 2024, maar je komt er alleen voor in aanmerking als je voldoet aan het urencriterium van 1.225 uur per jaar aan je onderneming. Naast een fulltime baan van 40 uur per week is dat bijna onmogelijk: je zou elk weekend en elke avond moeten werken om op dat aantal te komen.

Dat klinkt ontmoedigend, maar er blijven andere aftrekposten over:

  • Zakelijke kosten zoals een laptop, software, telefoon en vakliteratuur zijn direct aftrekbaar van je winst
  • De mkb-winstvrijstelling van 13,31% geldt wél zonder ureneis en verlaagt automatisch je belastbare winst
  • Een thuiswerkplek is aftrekbaar als die ruimte uitsluitend zakelijk wordt gebruikt en een eigen toegang heeft

De mkb-winstvrijstelling is daarmee de belangrijkste fiscale prikkel voor zzp’ers naast loondienst. Over elke euro winst betaal je effectief belasting over 86,69 cent in plaats van de volle euro.

Pensioen en sociale zekerheid

Als je in loondienst bent, bouw je pensioen op via je werkgever en ben je verzekerd voor WW, ZW en WIA. Die dekking geldt alleen voor je dienstverband. Over je zzp-inkomsten bouw je niets op en heb je geen vangnet bij ziekte of arbeidsongeschiktheid vanuit dat deel van je werk.

Voor de meeste mensen die zzp’er zijn naast hun vaste baan is dit geen acuut probleem: het dienstverband biedt al een bodem. Wel verstandig is om je bewust te zijn van het onderscheid. Als je ziek wordt en daardoor ook je zzp-opdrachten niet kunt uitvoeren, dekt je werkgeversverzekering dat verlies niet.

Bij Leidinggevers.nl adviseren we om minimaal een arbeidsongeschiktheidsverzekering te overwegen zodra je zzp-inkomsten structureel boven de € 1.000 per maand uitkomen. De premie is aftrekbaar als zakelijke kostenpost.

Facturen sturen en administratie bijhouden

Een goede administratie verplicht je niet tot een accountant of dure boekhoudsoftware. Voor een kleine nevenactiviteit volstaat een eenvoudige spreadsheet of een goedkope tool zoals Moneybird of e-Boekhouden, die al beschikbaar zijn vanaf € 8 per maand.

Bewaar alle bonnen, facturen en zakelijke bankafschriften minimaal zeven jaar. De Belastingdienst kan tot vijf jaar terug controleren, maar bij vermoeden van fraude geldt een langere termijn. Een aparte zakelijke bankrekening is niet wettelijk verplicht, maar maakt je administratie aanzienlijk overzichtelijker en scheidt privé- en zakelijke transacties direct.

Stuur facturen met een uniek factuurnummer, je KVK-nummer, je naam en adres, de omschrijving van de werkzaamheden, het bedrag en de datum. Kies je voor de KOR, vermeld dan expliciet op de factuur dat je vrijgesteld bent van btw op grond van de kleineondernemersregeling.

Foto van Jelte van Renswoude
Jelte van Renswoude

Jelte van Renswoude schrijft over ondernemerschap, zakelijke ontwikkelingen en de uitdagingen van het moderne bedrijfsleven. Zijn interesse ligt bij onderwerpen als strategie, marketing, innovatie en leiderschap. In zijn artikelen combineert hij praktische inzichten met een frisse kijk op ondernemen, waarbij hij complexe onderwerpen toegankelijk maakt voor ondernemers en professionals.