De voorlopige aanslag zorgverzekeringswet is een voorschot op de inkomensafhankelijke bijdrage die je aan het einde van het jaar verschuldigd bent. De Belastingdienst stuurt deze aanslag als je inkomen niet volledig via een werkgever loopt, zodat de bijdrage alsnog gedurende het jaar wordt geïnd in plaats van ineens achteraf.
Wat is de inkomensafhankelijke bijdrage?
Iedereen die in Nederland verzekerd is onder de Zorgverzekeringswet betaalt twee soorten premie. De nominale premie betaal je rechtstreeks aan je zorgverzekeraar. Daarnaast betaal je een inkomensafhankelijke bijdrage aan de Belastingdienst, berekend over je belastbare inkomen uit werk en woning.
Voor werknemers houdt de werkgever deze bijdrage in op het loon en draagt die af. Wie geen werkgever heeft, bijvoorbeeld als zelfstandige of directeur-grootaandeelhouder, betaalt de bijdrage zelf. Dat is precies de groep die een voorlopige aanslag ontvangt.
Het percentage verschilt per type inkomen. Voor winst uit onderneming en resultaat uit overige werkzaamheden geldt in 2024 een tarief van 5,32%. Het maximum waarover je bijdrage betaalt ligt op € 71.628, waardoor de maximale bijdrage uitkomt op ongeveer € 3.810 per jaar.
Wanneer krijg je een voorlopige aanslag zorgverzekeringswet?
Je ontvangt een voorlopige aanslag als de Belastingdienst verwacht dat je aan het einde van het jaar bijdrage verschuldigd bent die niet via inhouding is verrekend. Dat gebeurt automatisch op basis van eerder ingediende aangiften of gegevens die de Belastingdienst al heeft. De aanslag verschijnt doorgaans vroeg in het jaar, maar kan ook later worden opgelegd als je inkomenssituatie tussentijds verandert.
Situaties waarin je een voorlopige aanslag kunt verwachten:
- Je drijft een eenmanszaak of vennootschap onder firma en geeft winst op in de inkomstenbelasting
- Je bent directeur-grootaandeelhouder en keert jezelf een salaris uit via de bv
- Je hebt inkomen uit resultaat overige werkzaamheden, zoals freelanceinkomsten
- Je ontvangt bepaalde uitkeringen waarop geen of onvoldoende loonheffing is ingehouden
Niet iedereen met zo’n inkomensbron krijgt automatisch een aanslag. Als je voorgaande jaar weinig of geen bijdrage verschuldigd was, kan de Belastingdienst besluiten geen voorlopige aanslag op te leggen en de verrekening pas na de jaaraangifte uit te voeren.
Hoe werkt de betaling in de praktijk?
Bij een voorlopige aanslag mag je het bedrag spreiden over meerdere maandelijkse termijnen. Hoe meer maanden er nog resten in het belastingjaar op het moment dat de aanslag wordt opgelegd, hoe lager elke individuele termijn uitvalt. Dit verlaagt de druk op je liquiditeit aanzienlijk ten opzichte van een eenmalige naheffing achteraf.
Betaal je te laat, dan rekent de Belastingdienst belastingrente. Die rente loopt op vanaf het moment dat de betaaltermijn verstrijkt. In 2024 bedraagt de belastingrente 7,5%, wat de prikkel om op tijd te betalen fors vergroot.
Voorlopige aanslag aanpassen als je inkomen verandert
Loopt je inkomen anders dan verwacht, dan is het slim om de voorlopige aanslag tussentijds aan te passen. Een te hoge aanslag betekent dat je meer betaalt dan nodig, geld dat je pas terugkrijgt na de definitieve aanslag. Een te lage aanslag leidt tot een naheffing achteraf, mogelijk met rente.
Aanpassen doe je via Mijn Belastingdienst. De stappen zijn als volgt:
- Log in op Mijn Belastingdienst met je DigiD of eHerkenning
- Ga naar het overzicht van je lopende voorlopige aanslagen
- Kies de aanslag zorgverzekeringswet en selecteer de optie om te wijzigen
- Voer je verwachte inkomen voor het lopende jaar in
- Bevestig de wijziging en controleer de nieuwe termijnbedragen
De Belastingdienst verwerkt de wijziging doorgaans binnen enkele weken. Pas daarna veranderen de termijnbedragen die van je rekening worden afgeschreven of die je handmatig moet overmaken.
Verschil tussen voorlopige en definitieve aanslag
Na afloop van het belastingjaar dien je de inkomstenbelastingaangifte in. Op basis van het werkelijke inkomen berekent de Belastingdienst de definitieve inkomensafhankelijke bijdrage. Wat je al hebt betaald via de voorlopige aanslag wordt daarop in mindering gebracht.
Bij Leidinggevers.nl zien we dat mensen dit onderscheid soms onderschatten. Heb je te weinig betaald, dan volgt een naheffing met belastingrente. Heb je te veel betaald, dan krijg je het verschil teruggestort. De definitieve aanslag ontvang je na het indienen van je aangifte, doorgaans binnen enkele maanden.
Voorlopige aanslag en je boekhouding
Verwerk de betaalde termijnen direct als zakelijke kostenpost in je administratie. De inkomensafhankelijke bijdrage zorgverzekeringswet is voor zelfstandigen niet aftrekbaar als bedrijfskosten, maar hoort wel thuis in je privéoverzicht van belastingverplichtingen. Verwar deze bijdrage niet met de nominale premie die je aan je zorgverzekeraar betaalt, want die twee lopen volledig los van elkaar.
Reserveer gedurende het jaar een percentage van je netto-inkomsten voor deze bijdrage. Bij een verwacht jaarinkomen van € 50.000 kom je op een bijdrage van 5,32% × € 50.000 = € 2.660. Dat is ruim € 220 per maand die je apart houdt, zodat de termijnen nooit voor verrassingen zorgen.
Bij Leidinggevers.nl adviseren we om de voorlopige aanslag elk kwartaal te vergelijken met je actuele winstverwachting. Kleine afwijkingen hoef je niet direct door te voeren, maar bij een inkomensverandering van meer dan 15% is aanpassen vrijwel altijd de slimste keuze. Zo voorkom je dat je aan het einde van het jaar geconfronteerd wordt met een aanslag die je cashflow onder druk zet.


